Tað er ótrúliga nógv, bæði stórsligið og vakurt, at síggja á teimum ævigu norðurlendsku víddunum, og um ólavsøkumundið siga vit sumri og landi farvæl við at ganga, tólv vinir saman, úr Øskju, tí ovurstóru eldfjallalægdini uppi við Vatnajøkul, oman í Svartárkot, innasta garðin í Bárðardalinum. Hetta er ein ferð, sum hevur lúrt í dreymunum síðan á barnaárum, tá ið Askja gjørdi um seg og sendi eldtungur og royksúlur langt upp í loft,og vit sluppu til fjals við teimum vaksnu at hyggja og síggja.

Ein stórur fjallabussur koyrir okkum tveyhundrað kilometrar eystur og suður í sandoyðuna, og vit hava bílagt lítlar bjargingarsmáttur at gista í úr einum enda í annan og syrgt fyri at viðføri og matur verða flutt við einum stórum jeppi yvir grótbræðing og sandar,soleiðis at einans er neyðugt at bera vatn og matpakka til ein dag í senn.

Fyrsti dagurin er kanska tann vakrasti, men eisini tann strævnasti. Mjørkin liggur tjúkkur, og tað hevur kavað um náttina. Meginpartin av degnum vassa vit gjøgnum skalvar og grót, fyrst átta kilometrar niðan í tað sokallaða Øskjuopið upp gjøgnum nýggjar grótrúgvur, sum komu goysandi upp úr jørðini í trýssunum og liggja har, nógvir ferkilometrar til støddar, ein kolasvartur massi, sum eina helst minnir um stadnað bróstsukur. Henda nýggja grótbræðingin sker seg burtur úr tí annars ljóslitta lendinum, ið í høvuðsheitum kom sprænandi upp úr øðrum ovurstórum gosopum hundrað ár fyrr ella seint í nítjandu øld, og sum tíðin hevur máað og mjølvað. Rembingarnar tá løgdu so nógva øsku eftir seg um alt Norðureysturlandið og heiltyvir til Skandinavia, at nógvir bøndur noyddust at rýma við húskinum yvir til "Gods own country", Amerika, einir tvey túsund íslendingar, ið aldri komu aftur, meðan føroyingar dugdu at breyðføða kanska somu nøgd av fólki við at vera til lands summar eftir summar eysturi á Vattarnesi, Hafnarnesi, Kambanesi, Langanesi og aðrastaðni á Eystfjørðunum.

Seinnapartin henda dagin lýsir í. Dyngjufjøllini koma til sjóndar, og vatnið, sum myndaðist í átjanhundraðogsjeytitalinum við at grótbræðing rann burtur í neðra, soleiðis at landið smokkaði niður, letur seg upp fyri okkum við oynni Aski og tí hægsta tindinum, Þorvaldstindi, beint omanfyri. Tað dunar í steyrrættum líðum og rýkur úr jørðini bæði her og har. Rúnabundin standa vit á tromini og hyggja at tí veldiga gosopinum, Víti, við lunkaðum svávulvatni í botninum, ogvatninum stóra, ið er yvir tveyhundrað metrar djúpt, og har fólk eru horvin med alla á hulisligan hátt. Tað er lætt at verða burtur og gloyma bæði tíð og stað, men víðari skulu vit, og í hølunum á stórabeiggja fara vit øll klúgvandi upp eftir líðini og síðan langa leið oman í smáttuna, har vit gista.

Dagin eftir ganga vit á grótbræðing og skarafonn í tjúkkum mjørka og rættiligum áarføri vestur um fjøllini, í krapa og klettum, niðan í tað tiltikna Jónsskarðið og haðani oman í eitt tað mest avbyrgda staðið í landinum, Dyngjudal. Ferðabøkurnar lýsa henda dalin sum turrasta økið í Íslandi og tær leggja dent á, at tey fáu ferðandi eiga at hava vatn við sær í viðførinum. Í dag er tó øðrvísi vorðið, tí tólvjavningarnir mugu vassa yvir áir, leypa, hjálpa og styðja hvønn annan og koma vátir upp til kníggja og á kroppi oman til ta evarska lítlu smáttuna, ið bíðar eftir teimum sum ein frelsandi eingil. Hesin frálíki dagur endar sum aðrir dagar á ferðini, við at vit lesa hart fyri hvørjum øðrum úr søguni Advent eftir Gunnar Gunnarsson, sum Jákup Olsen úr Sandvík týddi á sinni til føroyskt, um Fjallabensa, seyðahundin Leó og brundseyðin Eitil.

So við og við lýsir í, dagin eftir í sjálvum Ódáðahrauni, og kortini ikki meir enn so, at fjallaringurin liggur fjaldur og eggjar forvitninum til. Grót tekur við av sandi og seinnapartin síggja vit tær fyrstu nælandi urtirnar, eina og eina skræpurót, og onkran hendinga baraldarrunn, til vit um kvøldið eru komin vegin fram til ta seinastu smáttuna, ið eitur Botni, júst sum garðurin í søguni um Fjallabensa og hansara fylgisveinar.

Tað, sum eftir er av ferðini, er turt og lýtt, og tey gomlu gosfjøllini allastaðni her á leiðini bæði heilsa og siga farvæl, Ketildyngja, Kerlingardyngja, Kollóttadynga og Trølladyngja, og so jøkulin sjálvur og Jónsskarðið, ið smírist til okkara úr Dyngjufjøllum. Og samstundis hendir tað, óvæntað og alt fyri eitt, sum vit vistu av, men tó ikki kundu ána, at úr jørðini undir okkum sprænir ein heil á, ein veldig kelda, tann tiltikna Suðuráin - og ber okkum við sær um fløtur og tangar og inn í kjarr og berar við reiðrum og grøsum og alskyns urtum, veksur og víðkar við lygnum og blámum og ger um seg so smílandi glað.

Seinastu løtuna oman í Svartárkot ganga vit spakuliga og mest sum í aðrari verð, og brádliga og tó so líðandi eru bóndahúsini har, vatnið, fjósið, tað lítla heimagjørda ravorkuverkið, hundurin, rabarburnar, bøurin og túnið Elin húsmóðir kemur útum og bjóðar okkum øllum til kaffi og pannukakur. Eg hyggi eystur um heiðina yvir á Mývatnsfjøllini, og tíðin tekur meg við sær. Lágvaksin kona í grønum kjóla við reyðum rósum skimast í ein útsynning, tekur hondina upp til eyguni, har hon stendur við urtagarðin úti á høvdini, og sær eina smágentu koma lakkandi og leypandi við eini tómari fløsku í heitari pulshosu sveiggjandi undir liðini oman úr mýrunum og eingilendinum, har tey vaksnu eru og hoyggja. Tann lítla hondin finnur flógvan lógva, og saman ganga tit inn í køkin og kvirruna Tórshavn í september 2009 Tóra Tóroddsdóttir